Kasparov, oen

Hoe lang houdt Garry Kasparov nog aanzien als belangrijk politicus?  Zeker in Amerikaanse media mag de beste schaker ter wereld regelmatig opdraven om het woord te voeren namens de Russische oppositie tegen het regime van Vladimir Poetin en Dimitri Medvedev.  Maar het is de vraag waarom.  In een recent interview zegt Kasparov dat het voor Rusland het beste is om snel te integreren in Europa.  Het zal even een paar jaar ploeteren kosten om aan de toelatingscriteria te voldoen, maar dan kan Rusland ook een heel goede rol spelen. Nu stelt Europa op het wereldtoneel immers weinig voor, door haar aanhoudende verdeeldheid. Maar wanneer Rusland meedoet, kan Europa weer gewicht in de schaal leggen ten opzichte van China en Amerika.  Aldus de voormalige wereldkampioen.

Het zou grappig zijn als het niet zo treurig was. Voorstellen dat een land dat zo groot, arm en corrupt is als Rusland moet integreren in Europa betekent vooral dat je tegen potentiële aanhang zegt: stop maar met nadenken want dat heb ik ook gedaan.  Hetzelfde geldt voor Kasparovs stelling dat het intern nogal verdeelde Europa internationaal als een eenheid gaat opereren zodra Rusland meedoet – een kind kan nog verzinnen dat de bureaucratische ellende dan alleen maar groter wordt.

Kasparov bedoelt eigenlijk te zeggen dat het huidige regime totaal vervangen moet worden, wil Rusland ooit een normaal land worden. Daarom neemt hij stellingen in die lijnrecht ingaan tegen de opvattingen van de huidige regering. Zegt Poetin dat Rusland een machtsblok op zich zelf is, dan vindt Kasparov dat Rusland bij Europa hoort.

Nu is het om te beginnen de vraag in hoeverre Rusland ooit een normaal land kan worden. Maar je zou je ook af kunnen vragen waarom Kasparov geen aanhang heeft. Niet omdat de Russen niet bij Europa willen horen, dat willen ze best wel een beetje en af en toe. Wel omdat ze even klaar zijn met grootscheepse veranderingen en revoluties. Er zijn maar weinig mensen die er aan twijfelen dat als Poetin per abuis uit de macht gezet wordt, hij niet opgevolgd wordt door goedbedoelende democraten maar wel door types die vermoedelijk nog een graadje erger dan Poetin zijn.

Het is voor de Russische oppositie moeilijk om zichtbaar te worden. Dat komt vooral door de consequente manier waarop het regime alle openbare bijeenkomsten verbiedt of verstoort. Maar het komt ook wel doordat de oppositie tegenover het Russisch nationalisme van de regering begrippen zet als democratie en persvrijheid, die in het gemoed van de meeste Russen niet zo prominent aanwezig zijn. De Litouws Engselse publicist Anatole Lieven merkte nog niet zo lang geleden op dat als Poetin niet zulke iditote tegenstanders had als hij nu heeft, hij ze zelf zou uitvinden. Kasparov gelooft niet in verandering van binnen uit en scheldt op de progressieven die claimen daar met de regering aan te werken. Maar als iets ten goede in Rusland gaat verbeteren, komt het eerder van kritische ambtenaren dan van boze schakers.

De mogelijkheid tot reageren staat uitgeschakeld